Zo maak je als nieuwe zzp'er een goede start
Dit artikel is geschreven in samenwerking met DigiBoox, boekhoudprogramma voor zzp'ers.
Starten als zzp'er is een mooie stap. Je kiest voor vrijheid, bepaalt zelf met wie je werkt en bouwt aan je eigen onderneming. Tegelijkertijd krijg je er veel verantwoordelijkheden bij. Denk aan opdrachten vinden, je tarief bepalen, afspraken vastleggen, facturen sturen en je administratie bijhouden.
Juist daar lopen veel starters tegenaan. Uit onderzoek van de KVK onder bijna 800 ondernemers blijkt dat startende ondernemers vaak vastlopen op administratie en belastingaangifte. Niet omdat ze niet gemotiveerd zijn, maar omdat ondernemen meer vraagt dan alleen vakkennis. Een goede start begint daarom met overzicht en de juiste ondersteuning.
Bij FNV Zelfstandigen zien we dagelijks welke vragen startende ondernemers hebben. Van tariefonderhandelingen en contracten tot schijnzelfstandigheid en niet-betalende opdrachtgevers. Met deze zes aandachtspunten leg je een stevige basis voor je onderneming.
1. Bereken een tarief waarvan je kunt leven
Veel startende zzp'ers bepalen hun tarief door te kijken wat collega's vragen. Dat kan een handig uitgangspunt zijn, maar je eigen situatie is minstens zo belangrijk.
Van je omzet betaal je namelijk niet alleen je inkomen. Je hebt ook te maken met belastingen, verzekeringen, bedrijfskosten, pensioenopbouw en periodes waarin je minder werk hebt.
Houd daarom rekening met:
- je gewenste netto-inkomen;
- zakelijke kosten;
- reserveringen voor belasting;
- pensioenopbouw en financiële buffers;
- uren die je niet kunt factureren, zoals administratie en acquisitie.
gewenst inkomen + kosten + reserveringen ÷ declarabele uren = minimumtarief
Dat bedrag vormt de ondergrens van je tarief. Daarna kun je kijken wat gebruikelijk is binnen jouw branche en specialisatie. Wil je daar gevoel bij krijgen? Volg bij de ZZP Academy de gratis workshop 'Hoe bepaal ik mijn tarief?'. En de gratis uurtarief calculator van DigiBoox, partner van FNV Zelfstandigen, kan helpen als eerste oriëntatie. Zie de uitkomst als richtlijn, niet als automatisch advies.
2. Bouw aan meerdere opdrachtgevers
Je eerste opdracht voelt vaak als een belangrijke mijlpaal. Toch is één opdrachtgever meestal geen duurzame basis voor je onderneming.
Probeer vanaf het begin na te denken over hoe je nieuwe opdrachten gaat vinden en hoe je voorkomt dat je afhankelijk wordt van één klant.
Vraag jezelf af:
- Welke klanten passen bij mijn expertise?
- Hoe vinden potentiële opdrachtgevers mij?
- Welke opdrachten zijn financieel aantrekkelijk?
- Wat gebeurt er als een opdrachtgever wegvalt?
Daarnaast is het verstandig om kritisch te kijken naar de manier waarop je werkt. Zeker nu de aandacht voor schijnzelfstandigheid is toegenomen. Niet alleen het aantal opdrachtgevers speelt daarbij een rol, maar ook factoren zoals zelfstandigheid, ondernemersrisico en de wijze waarop de samenwerking is ingericht.
Twijfel je hierover? FNV Zelfstandigen kan helpen bij vragen over opdrachten, overeenkomsten en jouw positie als zelfstandige ondernemer.
3. Leg afspraken vooraf goed vast
Een goede samenwerking begint met duidelijke afspraken.
Zorg ervoor dat je vooraf schriftelijk vastlegt:
- welke werkzaamheden je uitvoert;
- wat wel en niet binnen de opdracht valt;
- de prijs of het tarief;
- de planning;
- betaalafspraken;
- afspraken over meerwerk.
Met een duidelijke offerte of opdrachtbevestiging voorkom je veel misverstanden achteraf.
Ook algemene voorwaarden zijn belangrijk. Daarin regel je zaken zoals betalingstermijnen, aansprakelijkheid en annuleringen. Wat er in het contract komt en welke zaken er in de algemene voorwaarden komen, lees je hier.
Laat een overeenkomst niet zomaar tekenen zonder deze goed te controleren. Als lid van FNV Zelfstandigen kun je terecht voor ondersteuning en contractscreening wanneer je twijfelt over afspraken met opdrachtgevers.
4. Zorg dat je facturen op orde zijn
Na het uitvoeren van je opdracht wil je natuurlijk ook betaald krijgen. Stuur daarom je factuur op tijd en zorg dat deze volledig is.
Een correcte factuur bevat onder andere:
- je bedrijfsgegevens;
- factuurnummer;
- factuurdatum;
- omschrijving van de werkzaamheden;
- bedrag en btw;
- betaaltermijn.
Betaalt een opdrachtgever niet op tijd? Begin dan met een vriendelijke herinnering. Blijft betaling uit, dan is het belangrijk om vervolgstappen te zetten.
FNV Zelfstandigen biedt leden ondersteuning bij betalingsgeschillen en kan helpen wanneer een opdrachtgever facturen onbetaald laat. Ook geven we tips over facturatie.
5. Richt je administratie vanaf dag één goed in
Veel ondernemers schuiven hun administratie voor zich uit. Tot het moment dat de btw-aangifte eraan komt en alle bonnetjes nog verspreid liggen.
Door vanaf het begin structuur aan te brengen, bespaar je later veel tijd en stress.
Bewaar onder andere:
- facturen;
- bonnetjes;
- offertes;
- contracten;
- bankafschriften;
- urenregistraties;
- belastinggegevens.
Maak er een gewoonte van om je administratie iedere week bij te werken. Zet daarnaast geld apart voor belastingen en werk bij voorkeur met een aparte zakelijke rekening.
Veel zzp'ers kiezen ervoor om hun administratie digitaal bij te houden met een boekhoudprogramma. FNV Zelfstandigen werkt hiervoor samen met DigiBoox. Daarmee kun je onder meer facturen versturen, bonnetjes bewaren en inzicht houden in je inkomsten en uitgaven.
Het belangrijkste blijft dat je kiest voor een systeem dat bij jou past en dat je consequent gebruikt.
6. Maak gebruik van ondersteuning
Je hoeft als startende ondernemer niet alles zelf uit te zoeken.
Een goede vraag op tijd stellen voorkomt vaak grotere problemen later. Denk aan vragen over contracten, tarieven, belastingen, schijnzelfstandigheid of een opdrachtgever die niet betaalt.
FNV Zelfstandigen ondersteunt ondernemers met praktische informatie, juridische hulp, contractchecks, trainingen en advies. Zo sta je er als ondernemer niet alleen voor.
Checklist: een goede start als zzp'er
Gebruik deze checklist om te controleren of je de belangrijkste basis op orde hebt:
- Ik heb een realistisch uurtarief berekend.
- Ik werk niet volledig afhankelijk van één opdrachtgever.
- Ik leg afspraken schriftelijk vast.
- Ik controleer overeenkomsten voordat ik ze onderteken.
- Ik verstuur facturen op tijd.
- Ik houd mijn administratie wekelijks bij.
- Ik reserveer geld voor belastingen.
- Ik denk na over pensioen en arbeidsongeschiktheid.
- Ik weet waar ik terecht kan voor juridische en praktische ondersteuning.
Een sterke start begint met overzicht
Je hoeft niet vanaf dag één alles perfect te doen. Wel helpt het om goede gewoontes op te bouwen. Door bewust naar je tarief, opdrachten, contracten en administratie te kijken, creëer je een stevige basis voor je onderneming.
En loop je ergens tegenaan? Dan is het prettig om te weten dat je als zzp'er niet alles alleen hoeft op te lossen. Met de juiste ondersteuning kun je je richten op wat uiteindelijk het belangrijkst is: succesvol ondernemen.
