ZIEK ALS ZZP'ER?
DIT ZIJN JE OPTIES BIJ INKOMENSVERLIES
Raak je als zzp’er arbeidsongeschikt door ziekte, mentale klachten of een ongeval? Dan kun je langere tijd niet werken en heeft dat direct gevolgen voor je inkomen. Je hebt geen werkgever die loon doorbetaalt. Daarom is het belangrijk om te weten wat je kunt regelen in geval van arbeidsongeschiktheid. Op deze pagina zetten we de opties door middel van een checklist voor zzp’ers overzichtelijk op een rij.
-
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzp’ers
Een AOV is een arbeidsongeschiktheidsverzekering die je als zzp’er afsluit bij een verzekeraar. Als je door ziekte of een ongeval niet kunt werken, kan deze verzekering een maandelijkse uitkering geven. Bij het afsluiten van een AOV maak je zelf een aantal belangrijke keuzes, zoals over de hoogte en de duur van de uitkering. Die bepalen samen hoeveel zekerheid je hebt én hoeveel premie je betaalt.
De belangrijkste kenmerken van een AOV:
- Je sluit een verzekering af bij een verzekeraar.
- Je betaalt een maandelijkse premie.
- Je maakt keuzes over de wachttijd en uitkeringsduur.
- De voorwaarden en kosten verschillen per verzekeraar.
- Er kan gevraagd worden om een medische keuring of gezondheidsverklaring.
- Afspraken worden vastgelegd in een contract.
Uitgebreidere informatie over AOV
-
Schenkkring en Broodfonds
Een schenkkring is een afspraak tussen zzp’ers om elkaar financieel te ondersteunen bij ziekte. Je legt samen geld in en als iemand langere tijd niet kan werken, ontvangt die persoon een schenking van de andere deelnemers. Het is dus geen verzekering, maar een onderlinge regeling die draait op gezamenlijke afspraken.
Een schenkkring is de algemene naam voor dit soort voorzieningen. Een Broodfonds is een specifieke vorm van een schenkkring, en mag alleen zo genoemd worden als die volgens de voorwaarden van de Broodfondsmakers is opgericht. Daarom hebben alle Broodfondsen (ongeveer) dezelfde kosten en deelnameniveau’s.
Zo werkt een schenkkring:
- Je regelt dit samen met een vaste groep zzp’ers.
- Je legt maandelijks geld in en spreekt vooraf de hoogte van de uitkering af.
- De uitkering wordt vaak snel uitgekeerd bij ziekte.
- Meestal is er een maximale looptijd (bijvoorbeeld 2 jaar).
- De afspraken worden onderling vastgelegd.
- Er is vaak direct persoonlijk contact binnen de groep.
-
FNV AOV
FNV AOV is een collectieve regeling voor zzp’ers bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. Het is geen verzekering, maar een regeling waarin deelnemers samen geld inleggen en elkaar ondersteunen als werken tijdelijk niet lukt.
De belangrijkste kenmerken van FNV AOV:
- Geen hoge maandelijkse premie, maar een realistische inleg.
- Je kiest zelf welk bedrag je wilt ontvangen bij ziekte.
- Geen medische keuring of ingewikkelde voorwaarden.
- Leeftijd en type beroep spelen geen rol.
- Geen lange wachttijden, maar een snelle uitkering.
- Flexibel: je kunt op elk moment stoppen en je opgebouwde buffer terugkrijgen.
-
Zelf regelen
Sommige zzp’ers kiezen ervoor om arbeidsongeschiktheid zelf op te vangen. Ze bouwen zelf een buffer op met spaargeld of beleggingen. Dat geeft vrijheid, maar je draagt ook het hele risico zelf. Als je voor langere tijd arbeidsongeschikt raakt, heb je alleen je eigen buffer om op terug te vallen.
Wat houdt zelf regelen in?
- Je bouwt een buffer op met spaargeld of beleggingen.
- Je bepaalt zelf hoeveel je opzij zet.
- Je bent volledig zelf verantwoordelijk voor je inkomen bij ziekte.
- Veel vrijheid, maar weinig zekerheid bij langdurige ziekte.
“Na mijn afstuderen begon ik in 2016 als zzp’er in de culturele sector. In die jaren heb ik nooit serieus overwogen om een AOV af te sluiten. Eerst kon ik het geld niet missen, en daarna dacht ik er simpelweg niet meer aan. Bovendien dacht ik: ‘Ik ben jong en gezond. Wat kan er misgaan?’ In december 2020 zat ik tijdens kerst alleen op de bank met COVID. Ik was goed ziek, maar er leek nog niks geks aan de hand. Totdat het gevoel van ziek zijn maar niet over ging. Dagen gingen voorbij, daarna weken, maanden en uiteindelijk zelfs jaren. Het feit dat ik niet kon werken en mijn spaargeld langzaam op raakte, drong niet eens echt tot me door. Ik had grotere zorgen: overleven. In de afgelopen vijf jaar heb ik zuinig geleefd en hulp van familie gehad, maar toch heb ik zo’n 17.000 euro van mijn spaargeld (en pensioenpotje) op moeten nemen. Inmiddels kan ik gelukkig weer zo’n 20 uur per week werken, maar fulltime zit er nog niet in. Wat ik mijn eerdere zelf en daarmee ook anderen op het hart zou willen drukken is om me/je beter in te lezen in wat aov inhoudt en in plaats van nonchalance zelf een overwogen keuze te maken.” - Lara (33), zzp’er in de culturele sector
-
Wat als je niks regelt tegen arbeidsongeschiktheid?
Raak je arbeidsongeschikt als zzp’er en heb je geen AOV, geen collectieve voorziening en geen eigen buffer? Dan heb je in sommige gevallen recht op financiële hulp van de overheid, waarbij je inkomen wordt aangevuld tot het bijstandsniveau. Daar zitten wel strenge voorwaarden aan. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar je spaargeld, het inkomen van je partner en of je bedrijf levensvatbaar is. Wil je weten of je in aanmerking komt voor bijstand als zzp’er bij ziekte? Via een officiële online tool check je of je recht hebt op bijstand als zzp’er bij ziekte.
-
Kies wat bij jou past
Wat bij jou past, hangt af van je werk, je inkomen en hoe groot het risico is dat je tijdelijk niet kunt werken. Sta daarom even stil bij je eigen situatie en stel jezelf een paar vragen.
- Hoe lang kan ik mijn vaste lasten betalen zonder inkomen?
- Hoe groot is mijn financiële buffer nu?
- Wil ik zekerheid voor de eerste periode of ook voor de lange termijn?
- Voel ik me prettig bij een verzekering, of liever bij een collectieve oplossing?
- Hoeveel risico wil (of kan) ik zelf dragen?
- Hoe belangrijk vind ik solidariteit met andere zzp’ers?