CPB: zelfstandigen financieel kwetsbaarder dan werknemers

Zelfstandigen kunnen inkomensschok minder lang opvangen dan werknemers

Redactie
Door Redactie 21 januari 2026

Nederlandse zelfstandigen zijn minder goed beschermd tegen een plotselinge inkomensdaling dan werknemers. Dat blijkt uit een nieuwe stresstest van het Centraal Planbureau (CPB), waarin is onderzocht hoe lang huishoudens hun vaste en noodzakelijke kosten kunnen blijven betalen na een inkomensschok door baanverlies of arbeidsongeschiktheid.

Grote verschillen in financiële weerbaarheid

Uit het onderzoek komt naar voren dat zeven op de tien zelfstandigen na een inkomensschok hun vaste lasten minimaal twee jaar kunnen blijven betalen. Werknemers zijn financieel robuuster, onder meer doordat zij recht hebben op loondoorbetaling bij ziekte en een WW-uitkering bij baanverlies.

Het CPB berekende dat 93 procent van alle Nederlandse huishoudens zonder inkomensschok voldoende middelen heeft om de noodzakelijke uitgaven twee jaar of langer te betalen. Bij werknemers lukt dit na baanverlies in 82 procent van de gevallen en bij arbeidsongeschiktheid in 91 procent.

Effect van een publieke AOV

Voor zelfstandigen keek het CPB naar twee situaties.

  • Zonder verzekering kan 70 procent van de zelfstandigen twee jaar voort na een inkomensschok door arbeidsongeschiktheid.
  • Met een publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering, waarbij een wachttijd van een jaar geldt, stijgt dat aandeel naar 75 procent.

Tegelijk laat het rapport zien dat een aanzienlijk deel van de ondernemers financieel kwetsbaar is. 15,4 procent van de zelfstandigen kan de vaste en noodzakelijke uitgaven slechts enkele maanden opvangen na een inkomensval.

Jongeren en huurders ook kwetsbaar

Niet alleen zelfstandigen hebben beperkte financiële reserves. Het CPB noemt ook jongeren, huurders en alleenverdieners als risicogroepen. Zij hebben gemiddeld lagere inkomens, kleinere buffers en besteden een groter deel van hun inkomen aan vaste lasten. Daardoor raken hun reserves sneller uitgeput. Jongeren hebben bovendien vaak minder opgebouwde WW- en WIA-rechten en minder vermogen.

Verklein je kwetsbaarheid met de FNV AOV

De FNV AOV speelt direct in op de kwetsbaarheid die het CPB signaleert bij zelfstandigen. Deze voorziening is geen verzekering maar een schenkkring, waarbij deelnemers elkaar financieel ondersteunen tijdens ziekte. Je kiest zelf het gewenste inkomensniveau, tot maximaal 80 procent van je gemiddelde netto‑inkomen uit onderneming. Bij arbeidsongeschiktheid ontvang je maximaal 24 maanden schenkingen, en de wachttijd bedraagt slechts twee maanden. Dat maakt de FNV AOV een laagdrempelige en betaalbare manier om een inkomensschok op te vangen, zonder medische keuring en toegankelijk voor starters én ervaren ondernemers.

BRON: persbericht CPB

Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Daarnaast maken we optioneel gebruik van statistische en marketing cookies. De functionele en statistische cookies maken geen gebruik van persoonsgegevens. De marketing cookies worden gebruikt voor het personaliseren van advertenties. Onderstaand kun je toestemming geven voor het gebruik van cookies. Voor meer informatie, of om op ieder moment je instellingen weer te wijzigen, kun je terecht op onze pagina over de cookies.

Functionele cookies: Cookies die nodig zijn om te zorgen dat de websites naar behoren functioneert.

Statistische cookies

:

helpen ons te begrijpen hoe bezoekers onze website gebruiken (paginaweergaven, klikgedrag). Deze gegevens worden anoniem gemeten en gedeeld met drie externe partners.

Marketing cookies

:

worden gebruikt om onze diensten via online advertenties onder de aandacht te brengen. Bij acceptatie van marketing cookies delen wij je persoonsgegevens met vier externe partners voor retargeting en advertentiepersonalisatie.