FNV ZZP

Uitslag enquête Wet DBA

Uitslag enquête Wet DBA

In de grote vraag over hoe het nu verder moet met de Wet DBA, vroegen we je vorige maand uitgebreid naar je ideeën. Totaal 732 mensen hebben onze enquête ingevuld, waarvoor hartelijk dank.

De 732 geënquêteerden blijken voornamelijk bedrijven als opdrachtgever te hebben (bijna 75%). De overige 26% werkt voor particulieren (9%), bedrijven én particulieren (8%), of wisselend (8%).

Bijna de helft van alle ondervraagden weet inmiddels aan welke regels men zich met betrekking tot de Wet DBA dient te houden. Toch denkt ook 37% nog niet te weten welke regels er zijn. 14% weet zeker dat ze niet weten wat de regels inhouden.

Modelovereenkomsten
Het overgrote merendeel (bijna 65%) werkt nog niet met modelovereenkomsten. Alternatieven die men daarvoor aangeeft zijn: eigen contracten waarin aangegeven staat dat er geen dienstverband wordt beoogd, offertes, een inkooporder, projectcontracten, een mondelinge overeenkomst, of een bevestiging per mail. 

Ongeveer de helft van alle respondenten aan weleens (1 á 2 keer) met een modelovereenkomst te hebben gewerkt. 10% zegt 5 keer of vaker met een modelovereenkomst te hebben gewerkt en 14% heeft er nog nooit mee gewerkt. Opvallend aan de open vragen hierbij, is dat een aantal mensen aangeeft nog steeds met de oude VAR-verklaring te werken.

Meer of minder omzet
Op de vraag of er sinds de invoering van de Wet DBA meer of minder omzet en meer of minder opdrachtgevers zijn, geeft bijna 64% aan nog steeds ongeveer dezelfde omzet en aantal opdrachtgevers te hebben. Tegenover 8% die meer omzet maakt en 28% die minder omzet draait. Respondenten geven aan vanwege de invoer van de Wet DBA meer moeite te hebben met het vinden van klanten en terughoudendheid te merken bij grote bedrijven. Sommigen voelen zich door de wet een payrolling constructie ingeduwd worden, anderen geven aan niet meer via directe inhuur, maar wel via bureaus ingehuurd te worden. 

Bijna de helft (45%) denkt in 2017 ongeveer dezelfde omzet te boeken, in vergelijking met 2016. Ruim 30% denkt minder omzet te maken en 20% denkt meer te gaan draaien. Een aantal mensen zegt dat meer omzet te verwachten is vanwege de aantrekkende economie en meer acquisitie.

Afschaffen of niet?
Bijna de helft (48%) vindt dat de Wet DBA afgeschaft moet worden. Bijna 24% vindt dat een aanpassing voldoende is. De 16% die andere oplossingen heeft draagt onder meer aan: ‘duidelijkheid creëren en onzekerheid bij opdrachtgevers wegnemen’, inbouwen van een sociale structuur waarbij een sociaal vangnet wordt gecreëerd’, en ‘per branche bepalen waarvoor de Wet DBA geldt’. Ook de opties ‘zelf een keuze maken om als ondernemer bestempeld te worden of niet’, ‘terug naar de VAR’, ‘minder administratieve rompslomp zonder DBA’ worden genoemd.

Beoordeling zzp’er
Om de huidige problemen met de Wet DBA op te lossen, droegen we verschillende mogelijkheden en een open antwoord aan. Zo gaf 43% aan wel te voelen voor een toetsing vooraf, waarbij iedereen die zich via een (verzwaarde) inschrijving bij de Kamer van Koophandel registreert, zelfstandige is. Ook de zg. ‘wilsverklaring’die we aandroegen, waarbij je als ondernemer zelf kiest of je als zzp’er of werknemer wil werken en de opdrachtgever die keuze moet volgen, vindt bijna 38% wel een goed idee. Ruim 20% vindt dat ondernemerschap samen moet hangen met een bepaald drempelbedrag (bijvoorbeeld 40€ per uur), waarbij de opdrachtgever de keuzevrijheid heeft om je als zzp’er of werknemer in wil huren. Veel respondenten noemen daarbij ook ‘de VAR moet weer terugkomen’.

Schijnconstructies
Op de vraag wat FNV Zelfstandigen zou moeten ondernemen om schijnconstructies aan te pakken, antwoordt de helft (50%) van de respondenten: ‘iets, maar ik weet niet wat’. Ruim 11% vindt dat FNV Zelfstandigen niets moet ondernemen en bijna 40% heeft hier een antwoord op. Zo ‘moet’ FNV Zelfstandigen ‘actiever onderzoek doen’, ‘een heldere definitie van schijnzelfstandigheid maken’, ‘hard aanpakken en de schandpaal niet schuwen’, ‘richtprijzen berekenen per branches’, ‘opdrachtgevers harder aan laten pakken’, ‘campagne voeren voor keuzevrijheid voor de zzp’er: loondienst of zzp-schap’, ‘een ondernemerspolitie opstarten’ en ‘onder de aandacht brengen bij de politiek’.

Opvallend zijn de antwoorden op een van de laatste vragen: wat zou je willen dat FNV Zelfstandigen doet aan de Wet DBA. ‘Afschaffen (en een betere/andere oplossing zoeken)’, is daarop het meest gegeven antwoord.

Veel vertrouwen hebben de geënquêteerden niet in de Wet DBA: bijna 70% denkt dat de wet per 1 januari 2018 nog niet goed zal werken. 28% heeft geen idee en slechts 2% denkt dat de wet dan wel goed zal werken. Over het algemeen is de wet volgens een aantal open antwoorden ‘besmet’ en kan de Belastingdienst het niet bijbenen. ‘Een heleboel ellende om, volgens Wiebes, een paar sectoren/grote bedrijven te dwingen mensen in dienst te nemen’ en ‘opdrachtgevers zijn kopschuw geworden, dat komt niet meer goed’.

FNV voor alle werkenden
Voor de FNV heeft zelfstandige arbeid een vanzelfsprekende plaats op de arbeidsmarkt. De FNV wil er zijn voor alle werkenden, of dit nu als zelfstandige of als werknemer is.

Feit is dat door de VAR de situatie is ontstaan, dat zelfstandigen werden ingehuurd louter omdat zij goedkoper waren dan werknemers. Zelfstandigen werkten zij aan zij met werknemers voor een lager tarief. Schijnzelfstandigheid werd daarmee in de hand gewerkt. De Wet DBA, die niets meer of minder heeft gedaan dan de VAR afschaffen, werkt in die zin goed, omdat opdrachtgevers nu niet meer worden gevrijwaard wanneer achteraf wordt geconstateerd dat er feitelijk sprake was van werknemerschap. 

Uiteraard begrijpen en zien wij dat de Wet DBA in specifieke gevallen een negatieve uitwerking heeft waar dat helemaal niet nodig is en ook helemaal niet de bedoeling is geweest.

Handhaving DBA
De FNV steunt de Wet DBA en wil dat deze per 1/1/2018 weer wordt gehandhaafd, maar wel in een verbeterde vorm. Afschaffing van die wet leidt niet tot een terugkeer van de VAR. De politiek wilde om meerdere redenen af van het systeem van wettelijke vrijwaring dat onder de VAR gold. Dat was niet tegen te houden en zo’n systeem zal er ook niet meer komen. 

Dat betekent dat ook wij als belangenorganisatie voor zelfstandigen met de politiek meedenken over alternatieve systemen die op voorhand zekerheid geven aan contractspartijen over de fiscale behandeling van hun arbeidsrelatie. De modelovereenkomsten vormen zo’n systeem.

Duidelijk
Het moet voor eenieder duidelijk zijn wanneer wel en wanneer niet op basis van een opdrachtovereenkomst kan worden gewerkt. Opdrachtgevers moeten van hun angst voor naheffingen af en weer rechtstreeks met zelfstandigen contracteren waar dat kan. Dit kan bijvoorbeeld door het systeem van modelovereenkomsten te verbeteren en/of criteria vast te stellen die gebruikt kunnen worden door de Belastingdienst voor de vraag of het een opdrachtovereenkomst of een arbeidsovereenkomst betreft, zoals de hoogte van het tarief en duur van de overeenkomst. Die criteria kunnen contractspartijen dan ook als leidraad hanteren bij de invulling van de opdrachtovereenkomst.

Hogere vergoeding
Voor de FNV is het belangrijk dat iedereen in staat is zich te verzekeren tegen risico’s als ziekte en arbeidsongeschiktheid en aanvullend pensioen kan opbouwen en niemand tussen wal en schip valt. Dat houdt in dat een zzp’er een hogere vergoeding moet krijgen dan een vergelijkbare werknemer, immers hij moet daar zelf voor zorgdragen.

Heb je vragen omtrent de Wet DBA, onze standpunten of onze dienstverlening, neem dan contact met ons op.